Kom op, je kúnt 't

Daar sta je dan. Zes jaar oud en met de bibbers in je beentjes. Valt niet mee, zo'n eerste officiële schooldag. Ter aanmoediging is in Duitsland een ludieke traditie ontstaan: de Schultüte. Nederlandse vertaling: het schoolzakje. Of: de educatieve puntzak.

Een Schultüte is zelf geknutseld of door de ouders of grootouders kant-en-klaar gekocht. In beide gevallen is het een stevige, mooi gedecoreerde, soms wel anderhalve meter grote puntzak vol schoolbenodigdheden, kleine speeltjes, zoetigheden en chocolade. De zak heet ook wel Zuckertüte, suikerzak. De Schultüte maakt die nare eerste schooldag letterlijk en figuurlijk net iets zoeter. Motto: Du Kind, du schaffst das!

 

Aan het einde van die lange, lange schooltijd is er, althans in de regio waar ik woon, nog een andere aanmoedigingsstrategie. Abi-Plakate heten ze. Abi van Abitur (eindexamen) en Plakat van Plakat (poster, affiche). Ik heb ze net gespot:  met z’n twintigen, dertigen, vijftigen hangen ze tegen de hekken rondom het schoolplein bij mij om de hoek. Net zo groot als een eenpersoons-bedlaken, bontgekleurd, met voornamen en leuzen als ‘Lieber Max, du schaffst das!’ in koeienletters erop gekalkt. Zo werkt zich in Hessen niet alleen de eindexamenkandidaat in het zweet, ook pa en ma staan in de vóór-abitijd onder hoogspanning. Op hen drukt de taak een origineel Abi-Plakat te verzinnen, te produceren en vervolgens ook nog op te hangen. Sommige ouders hebben veel over voor een mooi plakkaatplekje en zijn op de eerst toegestane dag al voor dag en dauw bij het schoolhek in de weer. Je zou hen bijna zelf een plakkaatje toewensen: ‘Hallo Ihr Beiden, sucht Euch eine schöne Stelle aus, Ihr schafft das!!’

Is ook de Abi-klus met succes geklaard, dan duiken de zogenaamde Abi-Aufkleber op in het Duitse straatbeeld. Online besteld, in de juiste maat en met creatieve tekst en ... plakken maar op het autootje. De hele wereld zal weten dat je geslaagd bent. Een leuke van dit jaar: ‘Abi 2014, Lernst du noch oder lebst du schon?‘

 

Zelf ben ik op mijn eerste werkdag bij mijn voormalige werkgever in Duitsland (toevallig ook een school) verrast met een Schultüte en ik kan je verklappen: dat voelt goed. Toch leuk, als je zo heel even publiekelijk welkom wordt geheten en je ten overstaan van al je nieuwe collega’s zo’n enorme puntzak in ontvangst mag nemen. En oh, oh, wat zou erin zitten? In die van mij geen zoetigheid of kleurpotloden. Wel vond ik een plattegrond van de gemeente, een visitekaartjeshouder en een tegoedbon voor het theater tussen het verpakte gebak en de potjes lokale mosterd en jam. Allemaal ter aanmoediging: ‘Karin, kom op, du schaffst das.’

Het werkte wel.

Ik miste alleen een gezellig plakkaatje of plakplaatje toen ik jaren later ontslag nam...

 

[Verschenen in Duitsland Magazine, 02/2014]