Brot & Bretzel

Brood zorgt in ons gezin voor een regelmatig terugkerend logistiek probleempje. Blik in de diepvries, gevolgd door de kreet: ‘Mam, we hebben geen brood meer!’ betekent: onze voorraad Nederlands brood is op. Zijn we echt alweer door die acht gesneden tarwe en halfvolkoren heen?

Gewoon ongemerkt weer óp, die sponsige, zompige, keurig gesneden broden die we na elk ritje naar Nederland steevast in de kofferbak mee terug naar ons Hessense stekje brengen? En die dan bij thuiskomst als de wiedeweerga in de diepvries belanden? De Duitsers halen er neerbuigend hun schouders voor op, maar wij ontdooien ze liefdevol sneetje voor sneetje, altijd precies de hoeveelheid die we ook echt gaan eten – uit pure angst dat we er teveel ontdooien, ze oud worden en verloren gaan. Stel je voor dat we dan moeten uitwijken naar het Duitse Sauerteig-brood! Echt geen straf voor de Duitser, blijkt tijdens een treffen met een Duitse collega van mijn man. Hij en zijn vrouw zijn tijdelijk gestationeerd in Nederland. En zorgen na een bezoekje aan hún Heimat altijd voor acht Duitse broden in de kofferbak voordat ze terugrijden naar Utrecht.

Ach, het is maar net waar je bent opgegroeid.......

 

Er is overigens een broodsoort die we wel enorm zouden missen, mochten we onverhoopt uit Duitsland vertrekken. Dat is de Bretzel. De ovenverse, liefst nog warme Bretzel, Brezel of Brezl. In onze optiek het meest verantwoorde tussendoortje voor de kleine honger. Niet meer dan een hompje brood eigenlijk, met van die lekkere dikke zoutkorrels erop. Liefst in de karakteristieke krakeling vorm gedraaid – die rechte stangen smaken echt niet hetzelfde, vinden wij. Het zoutgehalte bepaal je zelf, je bestelt gewoon een Bretzel mit, ohne, of mit ein wenig Salz. Oud en jong is gek op de Bretzel. En praktisch is-tie ook al. Hij laat zich makkelijk delen, geeft geen kruimels, mes en vork zijn overbodig. De Bretzel, terecht al eeuwenlang het symbool van het Duitse bakkersgilde.

De bekendste bretzelvariant is de Laugenbretzel. Traditioneel gemaakt van een speciale mix van tarwemeel, mout, zout, gist en water. Voor het bakken wordt de Bretzel een paar seconden lang in een speciaal loogbadje met natriumhydroxide gedoopt. De bakhitte doet de rest en geeft de Bretzel zijn bruine kleur en unieke, heerlijke smaak. Niet vreemd dus, dat de Bretzel ook is doorgedrongen tot de Duitse taal. “Das geht ja wie das Brezelbacken” zeg je als iets zo gepiept is. En ga je op stap, dan moet je jezelf eerst even ‘aufbretzeln’.

 

Het oppeppende van de bretzel zit ‘m natuurlijk in het zout. Dat brood en zout ook nog eens het kwaad bestrijden, is welbekend – in Duitsland. Dat hebben we persoonlijk ervaren toen we drie jaar geleden 10 km verderop gingen wonen. Heb je Duitse vrienden of collega’s in de buurt, dan kun je verwachten dat je met het traditionele Einzugsbrot verblijd wordt als je verhuist. Brot und eine Prise Salz, mooi verpakt op een schaaltje, of gewoon een brood en een zoutvaatje, samen in je handen gedrukt. Tegen voedselschaarste en voor welbevinden en honkvastheid. Wij kregen drie setjes.

Wij blijven dus nog wel even in Duitsland. Gelukkig.

 

[Verschenen in Duitsland Magazine 01/2012]